Terror (Try-Out)

Donderdag 21-september 2017

Regie: Peter de Baan
Cast: Jeroen Spitzenberger, Johanna ter Steege, Clairy Polak, Khaldoun Alexander Elmecky, Kristen Denkers en Bob Schwarze

http://www.terror-devoorstelling.nl/

Oordeel:

Gemiddelde leeftijd: 50+ (en 50+ jonge theaterkijkers)

Donderdag 21 september was een dag van eersten. Het was de allereerste voorstelling waar wij als theaterkijkers van het Zaantheater voor waren uitgenodigd. Het was ook de eerste voorstelling in het nieuwe theaterseizoen en de eerste keer dat het theater publiek ontving na de volledige renovatie van afgelopen zomer. Last but certainly not least was het ook de avond van de allereerste try-out van Terror, een stuk in de vorm van een rechtszaak met o.a. Jeroen Spitzenberger en Clairy Polak. Eén vraag staat centraal: Mag je bewust meer dan honderd mensen de dood in jagen, als je daarmee de levens van tienduizenden mensen redt?

Het plot
Een vliegtuig met 148 passagiers aan boord wordt gekaapt. De kapers dreigen het vliegtuig neer te laten storten op De Arena waar op dat moment een interland Nederland – Duitsland wordt gespeeld voor 54.000 mensen. Twee F16’s worden de lucht ingestuurd en wachten op een bevel. Dat bevel komt niet. Een van de straaljagerpiloten neemt het heft in eigen handen en schiet het passagierstoestel uit de lucht om zo 54.000 levens te sparen. Nu staat de piloot (Spitzenberger) te recht. Het publiek is de jury van deze rechtszaak. De bezoeker beslist het lot van de piloot, is hij schuldig of onschuldig aan de dood van 148 onschuldige burgers?

Net als de mensen uit bovenstaand filmpje, vormt u waarschijnlijk direct een mening over deze vraag. Toch is het zaak dat u met een open blik kijkt naar de ter lastenlegging en de verscheidene getuigen aanhoort. Uw mening zal waarschijnlijk meerdere keren van links naar rechts worden geslingerd en uiteindelijk zijn er meer vragen dan antwoorden. Laat u vooral niet afleiden door emoties over hetgeen is gebeurt of de onsympathieke houding van de advocaat tegenover de zeer nette officier van justitie. Blijf objectief. Dit is ook het devies waarmee de rechter (Polak) ons de pauze instuurde, want bij terugkeer in de zaal kiest het publiek: Schuldig of onschuldig? (door via één van beide poortjes de zaal te betreden).

Uiteraard werd er in de pauze veel gediscussieerd. Waar kies jij voor? En waarom? Wat zou jij doen als je in het vliegtuig had gezeten? Je wordt als kijker gedwongen een mening te hebben. En dat is nu direct het leuke en boeiende van dit toneelstuk. Tegelijkertijd zorgt dit er ook voor dat het toneelstuk soms meer aanvoelt als een zwaar interactief college rechtsfilosofie, dan als een verstrooiend avondje uit. Niet ieder deel van de rechtszitting is even enerverend, en met zoveel stof om over na te denken is het makkelijk om op die momenten even “out te zonen”. Of dat erg is? Misschien is het juist wel de bedoeling.

Na de pauze wordt direct het vonnis geveld, veroordeling of vrijspraak. Vanzelfsprekend duurt het tweede deel daarom een stuk korter dan het eerste. Na ongeveer 10 minuten valt het doek. U wordt voor een tweede keuze gesteld, lekker naar huis of nog even na discussiëren met de acteurs.

Wij kozen voor het laatste. Samen met de overgebleven mensen werden we gevraagd voor in de zaal te komen. De acteurs stapten uit hun rol en Clairy Polak nam de voorzittersrol. Van te voren werd ons verteld dat de discussie zou gaan over de invloed van de groeiende dreiging van terrorisme op de samenleving. Dat was niet zo. Wel was er een levendige discussie over of de piloot schuldig of onschuldig was. Leuk om de meningen van anderen te horen. Interessant om te horen hoe de acteurs er zelf over dachten. Grappig om te zien dat sommigen zo diep in het verhaal bleven dat ze de vraag waarom de ArenA niet was ontruimd belangrijker vonden dan of het vliegtuig terecht is neergehaald.

Terror is geen uitbundige voorstelling. Het decor van de rechtszaal is stijlvol, maar ook een beetje saai. Het was zo nu en dan te merken dat we keken naar de allereerste try-out, met name door de timing voelde sommige stukken wat ingestudeerd aan. Deze kinderziektes slijten er vast snel uit! Net als in echte rechtsspraak, was niet ieder deel even interessant. Maar juist op deze momenten kun je je eigen gedachten ordenen. Het duurde nooit lang, want je gedachten werden weer snel over de hoop gegooid door een nieuw argument. Verwacht geen verstrooiend komisch toneel, maar een echte pil die je aan het denken zet.

Al met al heb ik een zeer leuke avond gehad. Met leuke discussies met de mede-theaterkijkers in een mooi vernieuwd theater (review volgt).